کمیت برای امام صادق علیه السلام شعری خواند

أنشد الکمیت أبا عبدالله علیه السلام شعراً فقال:

أخلص الله لی هوایَ فما اُغـــ...

...ـــرق نزعاً و لا تطیش سهامی

فقال ابو عبدالله علیه السلام:

لا تقل هکذا : «فما اُغرق نزعاً» ولکن قل: «فقد اُغرق نزعاً و لا تطیش سهامی».

کمیت برای امام صادق علیه السلام شعری خواند و گفت:

خداوند عشقم را برای شما خالص گرداناد تا نه زه کمان را بیشازحد بکشم [در مدح شما اغراق کنم] و نه تیرم از هدف منحرف شود [و از گفتن حقیقت دربارهی شما به دور افتم].

اما امام صادق علیه السلام به او فرمود:

چنین که گفتهیی مگو ... بلکه بگو: همانا در کشیدن زه کمان اغراق بکنم؛ اما تیرم به خطا نرود!

پ ن:

اغرق النازع فی القوس: کمان را تا آخر کشید؛ در کشیدن آن اغراق کرد.

طاش السهم: تیر از نشانه پرید و منحرف شد.

این دو ضرب المثل را دربارهی کسی بهکار میبرند که آنقدر در انجام کاری زیادهروی میکند که دستآخر کار به افراط و انحراف میکشد و خراب میشود.

شرح (و معانی دیگرش) را در کافی (روضه) از علامه مجلسی ره بخوانید.

ظاهر روایت، اغراق را در مدح ائمه علیهم السلام مجاز دانسته است؛ اما به شرط. شرطش همان «معیار»ی است که بهصورت مستتر در بیت آمده است: أخلص الله لی هوای! معلوم است که با این شرط کار به «غالی» و «شرک» و «وهن» و «عقلگریزی» و «خرافهپردازی» و ... نمیکشد!

رک:

الروضه الکافی، ج 2 / روایت 262. (چاپها مختلف است: در چاپ دیگر جلد 8، 215. در منابع دیگر هم آمده است).

برچسبها: شعر مذهبی, شعر آیینی, نقد, معیار, کمیت برای امام صادق علیه السلام شعری خواند